شبکه پرس تی‌وی در مصاحبه با محمد تقی حسینی، کارشناس امور بین‌الملل در تهران به بررسی جمع‌بندی بر سر مذاکرات هسته‌ای ایران بین جمهوری اسلامی و گروه 1+5 پرداخته است.

متن این مصاحبه به شرح زیر است:

پرس تی‌وی: نظر شما درباره گزینۀ برگشت پذیری تحریم‌ها که امریکا مطرح کرده است، چیست؟ آیا این منصفانه است؟ احتمال اینکه این تحریم‌ها دوباره اجرا شوند چقدر است؟

حسینی: قطعا این یک موضوع بسیار جدی است ... شورای امنیت سازمان ملل (امروز) برای تصویب پیش‌نویس قطعنامه‌ در راستای تایید برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که در وین به جمع‌‎بندی رسید، تشکیل جلسه خواهد داد. این قطعنامه همچنین قطعنامه‌های پیشین را منقضی خواهد کرد.

من فکر می‌کنم ما باید در رابطه با این مساله که به امنیت بین‌المللی مرتبط است و نظام جهانی بیش از 12 سال درگیر آن بوده است با دقت بیشتری عمل کنیم و اگر بخواهیم آن را حل و فصل کنیم باید منصفانه اقدام کنیم و بیش از همیشه دقیق باشیم.

بخشی در سند مورد توافق قرار گرفته در وین وجود دارد که در ارتباط با مکانیسم حل اختلاف است. من فکر می‌کنم این مساله خیلی واضح است. این طور نیست که یک کشور به عنوان مثال امریکا بتواند به طور خودکار برای اجرای مجدد قطعنامه‌های سابق تصمیم بگیرد و با توجه به حساسیت این مساله، فکر نمی‌کنم که این اقدام به نفع امریکا یا هیچ طرف دیگری باشد. زیرا سازوکاری برای این مساله وجود دارد و این ساز و کار خودکار نیست.

اول از همه ما با یک کمیسیون مشترک مواجه هستیم. این کمیسیون دربارۀ مشکلات بین طرف‌‌ها تصمیم‌گیری می‌کند و اگر نتواند به نتیجه برسد به مدت 15 روز فرصت خواهد داشت که در این باره تصمیم‌گیری کند. در صورت وجود اجماع و رضایت عمومی، این مدت تمدید می‌شود و اگر باز هم به نتیجه نرسند یک نشست در سطح وزرا برگزار می‌شود که ایران نیز بخشی از آن است و این وزرا هستند که دربارۀ نحوه ادامه دادن و حل و فصل مسائل موجود بین طرف‌ها و هر گونه شکایتی در این زمینه تصمیم‌گیری می‌کنند.

یک سازوکار دیگر به نام هیات مشاوره نیز وجود دارد که در این باره تصمیم‌گیری می‌کند و نظراتش الزام آور نیست اما مهم است و کمیسیون مشترک نیز آن‌ها را مدنظر قرار می‌دهد.  اگر همه این سازوکارها شکست بخورند مساله به شورای امنیت ارجاع داده می‌شود و البته این شورا نمی‌تواند به طور خودکار در این باره تصمیم‌گیری کند و آن را در دستورکار خود قرار می‌دهد و بررسی می‌کند.

پرس تی وی: ما شاهد اختلاف نظرهایی دربارۀ جمع‌بندی هسته‌ای در داخل امریکا هستیم. در حال حاضر آیپک میلیون‌ها (دلار) در تلاش علیه جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای با ایران هزینه می کند. بنابراین با وجود اختلاف نظرهای کنونی در داخل امریکا به ویژه مواضع دولت امریکا و کنگره در این باره، تلاش فراوان برای دبه درآوردن در جمع بندی و امکان استفاده از مکانیسم برگشت پذیری و یا دیگر وضعیتهای جایگزین در تلاش برای لغو کل این جمع بندی انجام می‌شود. آیا شما به اجرای این جمع‌بندی خوشبین هستید؟

حسینی: بله. البته این به نفع هیچیک از طرفین نیست که این مسئله دوباره در شورای امنیت مطرح شود و مکانیسم برگشت‌پذیری اجرایی شده و تحریم‌ها دوباره به ایران تحمیل شود. واضح است که در این 12 سال اتفاقات بسیاری رخ داده و می‌توانم بگویم که این وضعیت برای همه طرف‌ها از جمله گروه 1+5 وضعیت عذاب آوری بوده است. رسیدن به نقطه‌ای که اکنون در آن قرار داریم بسیار دشوار بوده است.

بنابراین من فکر نمی کنم که هیچ سیاستمدار و تصمیم گیرنده عاقلی از برهم زدن همه چیز (موارد توافق شده) و همچنین بازگشت مجدد به وضعیت قبلی و اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران حمایت کند.

واضح است که (موضوع) قطعنامه‌های قبلی درباره ایران به روشنی در برجام بیان شده است. اگر به بخش مربوط به مکانیسم حل اختلاف بنگرید موضع ایران را می‌بینید. براساس موضع ایران، در صورت اعمال مجدد قطعنامه‌های شورای امنیت، ایران این موضوع را به عنوان زمینه‌ای در نظر می گیرد تا دربارۀ اجرای همه یا بخشی از تعهدات خود تحت برجام، تجدیدنظر کند.

من فکر نمی کنم که کسی در جهان بخواهد که وضعیت گذشته تکرار شود و البته افرادی در اینجا و آنجا با جمع‌بندی وین مخالف هستند. شاید افراد زیادی در کنگرۀ امریکا، خاورمیانه و در هر جای دیگری با جمع‌بندی وین مخالف باشند اما من فکر می‌کنم کل جامعه بین‌المللی می‌داند که این مساله‌ای بسیار حساس است و باید جدی گرفته شود. اگر کسی بخواهد با آن بازی کند، کل روند خراب خواهد شد. آنچه از سوی ایران به روشنی در برجام بیان شده این است که همه چیز به نقطه صفر بازخواهد گشت. از نظر من، کل وضعیت به خطر خواهد افتاد و من فکر نمی کنم که هیچ کسی بازگشت دوباره این وضعیت را خواستار باشد.